RỐI LOẠN TUYẾN GIÁP – TRIỆU CHỨNG & 6 NGUYÊN NHÂN MẸ KHÔNG NÊN BỎ QUA

Nhiều chị em chỉ nghĩ mình bị căng thẳng, thiếu ngủ hoặc thay đổi nội tiết thông thường, trong khi nguyên nhân thực sự lại đến từ rối loạn tuyến giáp. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể ảnh hưởng đến tim mạch, chuyển hóa, khả năng sinh sản và cả thai kỳ. Trong bài viết này, hãy cùng sinhconnhuy.com tìm hiểu bệnh rối loạn tuyến giáp, những dấu hiệu cảnh báo sớm và các nguyên nhân thường gặp để chủ động bảo vệ sức khỏe.

1. Rối Loạn Tuyến Giáp là gì?

Ảnh minh họa: tuyến giáp là gì 

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nhỏ nằm ở phía trước cổ, có hình cánh bướm. Tuyến này sản xuất hai hormone chính là T3 và T4, đóng vai trò điều hòa quá trình trao đổi chất, nhịp tim, nhiệt độ cơ thể, cân nặng và hoạt động của nhiều cơ quan. Rối Loạn Tuyến Giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất quá nhiều hoặc quá ít hormone.

Có hai dạng rối loạn tuyến giáp phổ biến gồm:

• Cường giáp: Tuyến giáp hoạt động quá mức, tiết nhiều hormone hơn bình thường.
• Suy giáp: Tuyến giáp hoạt động kém, không sản xuất đủ hormone cho cơ thể.

Cả hai tình trạng đều có thể gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng nếu không được điều trị đúng cách.

2. Triệu chứng rối loạn tuyến giáp thường gặp

Các triệu chứng rối loạn tuyến giáp khá đa dạng và dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác như:

Mệt mỏi kéo dài: Dù ngủ đủ giấc nhưng cơ thể vẫn luôn uể oải, thiếu năng lượng, giảm khả năng tập trung.

Thay đổi cân nặng bất thường

• Tăng cân nhanh dù ăn uống bình thường (thường gặp ở suy giáp).
• Sụt cân nhiều dù ăn ngon miệng (thường gặp ở cường giáp).

Rối loạn kinh nguyệt: Hormone tuyến giáp có mối liên hệ chặt chẽ với hormone sinh sản, vì vậy mẹ có thể gặp các triệu chứng sau: Chu kỳ kinh không đều, Rong kinh, Kinh thưa, Vô kinh. Đây cũng là nguyên nhân làm tăng nguy cơ khó mang thai ở nhiều phụ nữ.

Tim đập nhanh hoặc chậm bất thường

• Cường giáp: tim đập nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực.
• Suy giáp: nhịp tim chậm, dễ mệt khi vận động.

Da và tóc thay đổi: Người bị bệnh rối loạn tuyến giáp thường có: Da khô, Tóc rụng nhiều, Móng giòn, Tóc khô xơ.

Cảm giác nóng hoặc lạnh bất thường

• Luôn thấy nóng, đổ nhiều mồ hôi (cường giáp).
• Sợ lạnh, tay chân lạnh (suy giáp).

Sưng vùng cổ: Một số trường hợp xuất hiện bướu cổ hoặc cảm giác nuốt vướng do tuyến giáp phì đại.

3. Nguyên nhân rối loạn tuyến giáp

Phụ nữ thường có nguy cơ bị rối loạn tuyến giáp cao hơn từ 5-8 lần so với nam giới bởi những nguyên nhân sau: 

Ảnh minh họa: Nguyên nhân rối loạn tuyến giáp

3.1 Sự thay đổi nội tiết tố nữ

Nội tiết tố, đặc biệt là estrogen, có mối liên hệ mật thiết với hoạt động của tuyến giáp. Khi nồng độ hormone này thay đổi, chức năng tuyến giáp cũng có thể bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ mất cân bằng hormone tuyến giáp. Đây cũng là lý do phụ nữ thường dễ gặp các vấn đề về tuyến giáp hơn nam giới.

Bên cạnh đó, cơ thể nữ giới liên tục trải qua nhiều giai đoạn biến động nội tiết như tuổi dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, mang thai, thời kỳ hậu sản và mãn kinh. Mỗi giai đoạn đều tạo ra những thay đổi đáng kể trong hoạt động của hệ nội tiết, khiến tuyến giáp phải thích nghi và đôi khi dẫn đến rối loạn chức năng.

3.2 Hệ miễn dịch hoạt động nhạy cảm hơn

So với nam giới, hệ miễn dịch ở phụ nữ có xu hướng phản ứng mạnh hơn. Điều này giúp cơ thể chống lại nhiều tác nhân gây bệnh nhưng cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện các bệnh lý tự miễn. Trong đó, các bệnh như viêm tuyến giáp Hashimoto hay bệnh Basedow là những nguyên nhân phổ biến gây suy giáp hoặc cường giáp. Đặc biệt, trong thai kỳ và giai đoạn sau sinh, hệ miễn dịch có nhiều thay đổi để thích nghi với quá trình mang thai. Sau khi sinh, sự thay đổi này có thể kích hoạt các phản ứng tự miễn, làm tổn thương mô tuyến giáp ở một số phụ nữ.

3.3 Dinh dưỡng và yếu tố di truyền

I-ốt là vi chất không thể thiếu để tuyến giáp sản xuất hormone. Phụ nữ, nhất là trong thời kỳ mang thai hoặc cho con bú, có nhu cầu i-ốt cao hơn bình thường. Nếu chế độ ăn không cung cấp đủ lượng i-ốt cần thiết, nguy cơ bướu giáp và các rối loạn chức năng tuyến giáp sẽ tăng lên. Ngoài ra, yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng. Nếu trong gia đình có người từng mắc bệnh tuyến giáp, đặc biệt là mẹ hoặc chị em ruột, nữ giới sẽ có khả năng mắc bệnh cao hơn so với những người không có tiền sử gia đình.

3.4 Phụ nữ sau sinh

Sau sinh, nhiều mẹ có thể gặp viêm tuyến giáp sau sinh, gây cường giáp hoặc suy giáp tạm thời. Nếu không theo dõi, tình trạng này có thể kéo dài và ảnh hưởng đến sức khỏe.

3.5 Căng thẳng kéo dài

Stress làm Giảm hormone TSH: Stress làm giảm nồng độ TSH từ tuyến yên, khiến tuyến giáp kém hoạt động. Đồng thời cũng gây tăng Cortisol: Tuyến thượng thận tiết nhiều cortisol làm ức chế quá trình chuyển hóa hormone tuyến giáp.

3.6 Ảnh hưởng của Một số thuốc

Một số thuốc điều trị tim mạch, thuốc chứa iod hoặc thuốc điều trị ung thư có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp.

4. Bệnh rối loạn tuyến giáp ảnh hưởng như thế nào đến khả năng sinh sản?

Hormone tuyến giáp giữ vai trò rất quan trọng trong hoạt động của buồng trứng và hệ sinh sản. Ở phụ nữ, bệnh rối loạn tuyến giáp có thể gây:Rối loạn phóng noãn, Chu kỳ kinh nguyệt không đều, Khó thụ thai, tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, tiền sản giật, thai chậm phát triển nếu không kiểm soát tốt trong thai kỳ.

Ở nam giới, bệnh cũng có thể làm giảm chất lượng tinh trùng, giảm ham muốn và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

5. Khi nào nên đi khám?

Khi có một trong những dấu hiệu trên, bạn nên đi khám tại các cơ sở y tế nếu xuất hiện 1 sô dấu hiệu sau: mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân, tim đập nhanh hoặc quá chậm, thay đổi cân nặng bất thường, rối loạn kinh nguyệt, khó mang thai, có khối sưng vùng cổ, gia đình có người mắc bệnh tuyến giáp

Tại đây, bác sĩ có thể chỉ định: xét nghiệm TSH, FT3, FT4, kháng thể tuyến giáp, siêu âm tuyến giáp nếu cần. Việc phát hiện sớm giúp điều trị hiệu quả và hạn chế các biến chứng.

6. Làm thế nào để phòng ngừa rối loạn tuyến giáp?

Ảnh minh họa: cách phòng ngừa rối loạn tuyến giáp

Mặc dù không phải mọi trường hợp đều có thể phòng tránh hoàn toàn, bạn vẫn có thể giảm nguy cơ bằng 1 trong những cách sau:

• Bổ sung iod hợp lý thông qua muối iot và chế độ ăn cân đối.
• Không tự ý sử dụng thực phẩm chức năng chứa hàm lượng iod cao.
• Khám sức khỏe định kỳ.
• Ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng kéo dài.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Kiểm tra chức năng tuyến giáp trước khi mang thai nếu có tiền sử bệnh hoặc khó có con.

Tham gia Cộng đồng chia sẻ cách mang thai sớm để được các chuyên gia đưa lời khuyên chính xác nhất về tuyến giáp bố mẹ nhé 

7. Kết luận

Rối Loạn Tuyến Giáp là bệnh lý nội tiết phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm. Việc nhận biết triệu chứng rối loạn tuyến giáp, hiểu rõ nguyên nhân rối loạn tuyến giáp và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài, đồng thời giảm ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và chất lượng cuộc sống.

Nếu bạn đang gặp tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn kinh nguyệt, khó mang thai hoặc xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, đừng chủ quan. Hãy đến cơ sở y tế để được kiểm tra chức năng tuyến giáp và có hướng điều trị phù hợp ngay từ sớm.